Alkollü Tekne Kullanmanın Yasal Statüsü ? Alkollü Tekne Kullanmanın Yasal Cezası

[vlkanaydin]

Deniz Aracı Olarak Tekne – Mevzuat Açısından Genel Çerçeve

Türkiye’de deniz trafiğinde alkol kullanımına ilişkin özel bir ceza kanunu (ör. Karayolları Trafik Kanunu gibi) doğrudan bulunmamakla birlikte, deniz araçlarında alkol sınırları ve yaptırımlar, genellikle yönetmeliklerle belirlenir ve Sahil Güvenlik denetimiyle uygulanır. Bu uygulamalar, diğer ülkelerde de görülen “BUI (Boating Under the Influence)” yaklaşımıyla paraleldir: alkollü seyir güvenliği ihlalidir ve yaptırıma tabidir.

⚖️ Not: Türkiye’de alkol ile deniz trafiği güvenliği konusunda açık bir “kanun maddesi” yok, ancak deniz araçlarının güvenli kullanımını sağlayan düzenlemeler ve alihli idari yaptırımlar oluşturulmuştur.

Denizde Alkol Sınırları ve Uygulanan Cezalar
⚓ Promil Sınırları

Özel tekneler (amatör/özel kullanım): Tekneyi kullanan kişinin kanında 0,50 ‰ (promil) alkol sınırı uygulanır. Bu sınırın üzeri durumlarında idari yaptırım söz konusudur.

Ticari tekneler ve yolcu taşıyan deniz araçları: Daha sıkı uygulama vardır; alkol sınırı 0,20 ‰ olarak kabul edilir.

Bu sınırlar, güvenli deniz trafiği sağlamak amacıyla belirlenmiştir. Alkolün etkisi altında tekne sevk ve idare etmek, görüş, denge ve karar verme yeteneğini zayıflatacağı için denizde riskler artar.

💸 İdari Para Cezaları

Uygulamada alkollü tekne kullanımı tespit edilen kişilere aşağıdaki idari para cezaları kesilebilir (örnek rakamlar):

Durum   Tahmini Ceza   Ek Yaptırımlar
0,50 ‰ üstü (özel tekne)   ~6.400 TL civarı   Tekne kullanma yasağı
0,20 ‰ üstü (ticari tekne)   ~6.400 TL civarı   Seferden men
2. ihlal   ~8.000 TL civarı   Uygulamada ceza artışı
3. ihlal   ~13.000 TL civarı   Uzun süreli seyir yasağı

Bu rakamlar farklı kaynaklarda değişebilir; ancak genel olarak idari para cezası + tekne kullanımının durdurulması yaptırımı uygulanır.

⚖️ Cezanın Adli Boyutu

Tekne kullanırken kana tesbit edilen alkol seviyesi çok yüksek (örneğin 1,00 ‰ ve üzeri) olduğunda, bu durum salt idari para cezası ötesine geçer.

🔎 Çünkü Türk Ceza Kanunu 179. maddesi (Trafik güvenliğini tehlikeye sokma) kapsamında:

Alkol veya uyuşturucu etkisiyle aracı (deniz veya kara) emniyetli şekilde kullanamayan kişi, hapis cezası veya adli soruşturmaya tabi olabilir.

Bu durumda kişi, idari para cezasının yanı sıra cumhuriyet savcılığı tarafından adli soruşturma ve dava ile karşılaşabilir.

Denetimi Hangi Birimler Yapar ve Nasıl?
🚨 Sahil Güvenlik Komutanlığı

Türkiye’de denizlerdeki alkol denetimi ve uygulamaları büyük ölçüde Sahil Güvenlik Komutanlığı tarafından yürütülür. Sahil Güvenlik:

Yaz sezonunda ve özellikle yoğun marin bölgelerde alkol denetimi yapar.

Promil ölçümü, nefes testi veya görgü, davranış gerekçesiyle kontroller uygular.

İhlal tespitinde idari para cezası, teknenin kullanımdan men edilmesi gibi uygulamalara başvurur.

⚖️ Diğer Kurumlar

Kaymakamlık / İlçe Emniyet Müdürlükleri: İdari işlemlerin tebliğini ve takip süreçlerini yürütür.

Cumhuriyet Savcılığı: Adli suç haline dönüşen çok yüksek alkol seviyelerinde devreye girer.

Uygulama Teammülleri (Saha Pratiği)

Pratikte denizde alkol kontrolleri şu şekilde işler:

Sahil Güvenlik devriyesi yaklaşır ve teknenin seyrini, davranışını değerlendirir.

Şüphe veya görgü testine göre nefesli alkol cihazıyla ölçüm yapılır.

Pozitif sonuçta:

Hızla ceza tutanağı tutulur;

Tekne kullanımı durdurulur veya tekne bağlanır;

Belgeler kaydedilir, idari para cezası tebliğ edilir.

Tekrarı durumunda daha yüksek cezalar ve uzun süreli seyir yasağı uygulanır.

Çoğu uygulamada amaç kaza önleme ve can güvenliği olduğundan, Sahil Güvenlik personeli genellikle “hoşgörü değil emniyet” yaklaşımıyla hareket eder.

Sonuç: Yasal ve Pratik Riskler

🔹 Deniz aracında alkollü seyir sadece kuralları ihlal eden bir davranış değil, aynı zamanda güvenlik riski olarak değerlendirilir.
🔹 Alkol sınırını aşmak idari para cezası, tekne kullanımının durdurulması ve daha ağır durumda adli soruşturma ile sonuçlanabilir.
🔹 Ticari teknelerde daha sıkı kural uygulanır; bu nedenle kaptan veya sorumlu personelin alkolü risk olarak değerlendirilir.