Denizde seyir halindeyken yapılan telsiz çağrıları, yalnızca çağrıyı yapan tekne için değil, çağrıyı duyan tüm denizciler için hayati önem taşır. Özellikle tehlike (distress), aciliyet (urgency) ve emniyet (safety) çağrıları, uluslararası kurallar çerçevesinde belirli önceliklere sahiptir. Peki bu çağrılardan biri alındığında ne olur, diğer tekneler ve yetkili birimler nasıl hareket eder?

1. Tehlike Çağrısı (DISTRESS – MAYDAY)

MAYDAY, denizdeki en üst seviye çağrıdır.
Can kaybı veya teknenin batması gibi acil ve hayati tehlike durumlarında kullanılır.

Örnek durumlar:

Teknenin batma tehlikesi

Yangın

Ciddi yaralanma veya can kaybı riski

Kontrolsüz sürüklenme

Bir MAYDAY çağrısı alındığında:

Tüm telsiz trafiği derhal durur.

Çağrıyı duyan tekneler sessizliği korur ve mesajı dikkatle dinler.

En yakın Sahil Güvenlik / MRCC (Arama Kurtarma Koordinasyon Merkezi) devreye girer.

Yakın teknelerden yardım edebilecek durumda olanlar, yetkili merkez tarafından yönlendirilir.

Yardım tamamlanana kadar kanal meşgul edilir ve başka konuşmalara izin verilmez.

⚠️ MAYDAY çağrıları kesinlikle ciddiyetle ele alınır ve yanlış kullanım ağır yaptırımlara tabidir.

2. Aciliyet Çağrısı (URGENCY – PAN PAN)

PAN PAN, hayati tehlike henüz oluşmamış ancak ciddi bir aciliyet söz konusu olduğunda kullanılır.

Örnek durumlar:

Makine arızası

Dümen kilitlenmesi

Hasta veya yaralı var ancak hayati tehlike yok

Kötü hava nedeniyle manevra kabiliyeti kaybı

PAN PAN çağrısı alındığında:

Telsiz trafiği kısıtlanır ancak tamamen durmaz.

Yetkili birimler durumu izlemeye alır.

Gerekirse yardım planlaması yapılır.

Diğer tekneler dikkatli olmaya ve gerektiğinde destek vermeye hazır olur.

PAN PAN, durumun kötüleşmesi halinde MAYDAY’e dönüşebilir.

3. Emniyet Çağrısı (SAFETY – SÉCURITÉ)

SÉCURITÉ, denizdeki diğer tekneleri bilgilendirmek amacıyla yapılan emniyet duyurularıdır.

Örnek durumlar:

Fener arızası

Denizde sürüklenen cisimler

Şiddetli hava uyarıları

Seyir tehlikesi oluşturan olaylar

Bu çağrı alındığında:

Dinleyen tekneler bilgiyi not alır.

Seyir planları buna göre güncellenir.

Telsiz trafiği normal şekilde devam eder.

4. Telsiz Disiplini ve Sorumluluk

Bu üç çağrı türü, uluslararası denizcilik kuralları ile belirlenmiştir ve tüm denizciler için bağlayıcıdır.

Unutulmaması gerekenler:

Gereksiz konuşmalardan kaçınılmalıdır.

Yanlış çağrı yapılmamalıdır.

Çağrıyı duyan herkes, en azından dinleme ve sessizlik sorumluluğuna sahiptir.

Yardım edebilecek durumdaysanız, yetkili merkezle koordineli hareket edilmelidir.

Sonuç

Denizde telsiz, yalnızca bir iletişim aracı değil; hayat kurtaran bir sistemdir. Tehlike, aciliyet ve emniyet çağrılarının ne anlama geldiğini ve bu çağrılar alındığında ne yapılması gerektiğini bilmek, her amatör ve profesyonel denizcinin temel sorumluluğudur.

Doğru zamanda doğru çağrı,
Doğru şekilde verilen cevap,
Bir hayat kurtarabilir.