Denizrehberim Forumu
Kendi Teknem Var => Tekne Tamir ve Restorasyon => Konuyu başlatan: vlkanaydin - Ocak 27, 2026, 09:48:15 ÖS
-
1. Tik Ağacı Nedir ve Neden Teknelerde Tercih Edilir?
Tik ağacı (Tectona grandis), denizcilik sektöründe yüzyıllardır kullanılan, üstün fiziksel ve kimyasal özelliklere sahip bir tropikal sert ağaçtır. Özellikle güverte kaplamalarında tercih edilmesinin temel nedenleri; yüksek yağ oranı sayesinde doğal su direnci, kaymaz yüzey yapısı, tuzlu suya ve UV ışınlarına karşı dayanıklılığıdır.
Tik ağacının lif yapısı sıkı ve düzgündür. Bu yapı, ani sıcaklık değişimlerinde çalışmasını (genleşme-daralma) minimum seviyede tutar. Ayrıca içerdiği doğal yağlar sayesinde mantar, küf ve böceklenmeye karşı ekstra koruma sağlar. Bu özellikler, tik ağacını deniz ortamı için neredeyse ideal bir malzeme haline getirir.
2. Tik Ağacı Nerelerden Temin Edilir?
Doğal tik ağacının ana vatanı Güney ve Güneydoğu Asya’dır. Günümüzde ticari olarak kullanılan tik ağacı ağırlıklı olarak aşağıdaki bölgelerden temin edilir:
Myanmar (Burma):
En kaliteli ve en değerli doğal tik bu bölgeden çıkar. Lif yapısı homojen, yağ oranı yüksek ve dayanımı üst seviyededir. Ancak ihracat kısıtlamaları ve sürdürülebilirlik politikaları nedeniyle temini zor ve maliyeti yüksektir.
Tayland ve Laos:
Myanmar tikine yakın kalitede olmakla birlikte, ticari hacmi daha sınırlıdır.
Endonezya (Plantasyon Tikleri):
Kontrollü plantasyonlardan elde edilir. Doğal tik kadar yağlı olmasa da, modern yat ve tekne üretiminde yaygın olarak kullanılır.
Hindistan:
Genellikle iç pazar odaklıdır. İhracata konu olan tikler genellikle plantasyon kökenlidir.
Günümüzde çevresel hassasiyetler nedeniyle, sertifikalı (FSC gibi) plantasyon tikleri tercih edilmekte; yasa dışı kesimlerden gelen doğal tiklerin kullanımından kaçınılmaktadır.
3. Güverte Üstü Tik Kaplamanın Avantajları
Tik kaplama, yalnızca estetik bir tercih değil, aynı zamanda fonksiyonel bir çözümdür:
Islakken dahi kaymaz yüzey sunar
Güneş altında aşırı ısınmaz
Tuzlu suya ve UV ışınlarına karşı yüksek direnç gösterir
Doğru uygulandığında uzun yıllar bakım gerektirmeden kullanılabilir
Teknenin ikinci el değerini artırır
4. Uygulama Öncesi Hazırlık Aşamaları
Tik kaplama uygulamasının başarısı, büyük ölçüde ön hazırlık aşamasına bağlıdır.
4.1. Alt Zemin Kontrolü
Güverte yüzeyi genellikle fiberglas (GRP), alüminyum veya çelikten oluşur. Alt zeminin:
Düz
Yağ, kir ve tuzdan arındırılmış
Nem oranı düşük
olması gerekir.
Gerekirse yüzey hafif zımparalanarak yapışmayı artıracak pürüzlülük sağlanır.
4.2. Tik Malzemenin Hazırlanması
Tik lameller genellikle 8–12 mm kalınlıkta ve 40–60 mm genişlikte hazırlanır. Uygulamadan önce:
Malzeme ortam sıcaklığına adapte edilmelidir
Nem oranı kontrol edilmelidir
Kenarları düzgün ve paralel olmalıdır
5. Tik Kaplama Uygulama Teknikleri
5.1. Yapıştırma Yöntemi
Modern yat uygulamalarında vidalama yerine özel denizcilik tipi poliüretan veya MS polimer bazlı yapıştırıcılar tercih edilir. Bu yöntem:
Güverteye delik açılmasını önler
Su sızdırmazlığı artırır
Daha homojen bir yüzey sağlar
Yapıştırıcı taraması eşit kalınlıkta yapılmalı, boşluk kalmamasına özen gösterilmelidir.
5.2. Derz (Fuga) Uygulaması
Tik lameller arasına UV dayanımlı, elastik siyah veya koyu renkli derz dolgu malzemesi uygulanır. Bu dolgu:
Genleşme ve daralmaları absorbe eder
Su sızmasını engeller
Klasik tik güverte görünümünü oluşturur
Derz malzemesi kürünü tamamladıktan sonra yüzey tesviyesi yapılır.
6. Zımparalama ve Yüzey Tesviyesi
Kaplama tamamlandıktan sonra çok aşamalı bir zımparalama süreci uygulanır:
İlk aşamada yüzey eşitlenir
Orta aşamada derz ve tik geçişleri yumuşatılır
Son aşamada ince zımpara ile homojen bir doku elde edilir
Zımparalama sırasında tik yüzeyinin fazla inceltilmemesine dikkat edilmelidir.
7. Yüzey Bakımı ve Koruma
Tik güverteler genellikle verniklenmez. Bunun yerine:
Doğal gri patina oluşmasına izin verilebilir
Ya da özel tik yağları ile periyodik bakım yapılabilir
Basınçlı su, sert fırça ve kimyasal temizleyiciler tik yüzeyine zarar verir. Temizlikte yumuşak fırça ve nötr sabunlar tercih edilmelidir.
8. Uzun Ömürlü Bir Tik Güverte İçin Dikkat Edilmesi Gerekenler
Tuzlu suyla temas sonrası tatlı suyla durulama yapılmalıdır
Derz dolgu malzemeleri periyodik olarak kontrol edilmelidir
Ağır ekipmanların sürüklenmesinden kaçınılmalıdır
Yanlış yağ ve kimyasal ürünler kullanılmamalıdır
Doğru uygulama ve düzenli bakım ile bir tik güverte 20–30 yıl boyunca güvenle kullanılabilir.
Sonuç
Güverte üstü tik kaplama, doğru malzeme seçimi ve teknik uygulama ile teknenin hem estetik değerini hem de kullanım konforunu ciddi ölçüde artırır. Tik ağacının kaynağından uygulama detaylarına kadar her aşama özen gerektirir. Bu süreçte yapılan küçük hatalar, uzun vadede ciddi maliyetlere yol açabileceğinden, uygulamanın mutlaka deneyimli kişiler tarafından yapılması önerilir.