Denizrehberim Forumu
Genel Bilgiler ve Mevzuatlar => Denizde Yasal Mevzuatlar => Özel Tekneler Kayıt,Ruhsat ve Liman İşlemleri => Konuyu başlatan: vlkanaydin - Ocak 17, 2026, 04:57:47 ÖS
-
Deniz araçlarının ve bunlara ait ana makine (deniz motoru) bileşenlerinin kayıt altına alınması, Türk denizcilik hukukunda hem mülkiyetin ispatı hem de kamu düzeni ve güvenliği açısından zorunlu tutulmuştur. Özellikle faturasız deniz motorları, uygulamada sıkça karşılaşılan ancak hukuken ciddi sorunlar doğuran bir konudur.
Bu yazıda, faturasız bir deniz motorunun neden Bağlama Kütüğü’ne kaydedilemeyeceğini ve bunun hukuki gerekçelerini ele alıyoruz.
1. Bağlama Kütüğü Nedir ve Ne Amaçla Tutulur?
Bağlama Kütüğü;
Türk bayrağı çekme hakkına sahip,
Ticari olmayan veya belirli boyut sınırları içindeki deniz araçlarının
kimlik, mülkiyet ve teknik bilgilerinin kayıt altına alındığı resmi sicildir.
Bağlama Kütüğü Ruhsatnamesi yalnızca tekneyi değil;
Teknenin ana makinesini (motorunu),
Motorun marka, model, seri numarası ve gücünü
da kapsar.
Bu nedenle motor, teknenin ayrılmaz bir unsuru olarak değerlendirilir.
2. Deniz Motoru Hukuken “Mal” Niteliğindedir
Türk hukuk sisteminde deniz motoru:
Taşınır mal niteliğindedir.
Mülkiyeti ancak hukuken geçerli belgelerle ispat edilebilir.
Bu ispatın temel yolu ise:
Fatura
Veya fatura yerine geçen resmi satış belgesidir.
Faturasız bir motor için:
Satın alma tarihi,
Satıcı bilgisi,
Motorun yasal dolaşıma girdiği an
hukuken tespit edilemez.
3. Fatura Olmadan Mülkiyet İspatı Yapılamaz
Bağlama Kütüğü kayıt işlemlerinde idare şunu arar:
“Bu motor kime ait ve yasal olarak nasıl edinildi?”
Fatura olmaması durumunda:
Mülkiyet zinciri kurulamaz
Motorun çalınmış, kaçak veya kayıt dışı olup olmadığı anlaşılamaz
İdare açısından kamu güvenliği riski doğar
Bu nedenle Liman Başkanlıkları:
Faturasız motoru kayıt altına almaz
Ruhsatnameye işlemez
4. Seri Numarası ve Teknik Kimlik Sorunu
Deniz motorlarının tamamı:
Seri numarası üzerinden takip edilir
Gerek ulusal gerek uluslararası veri tabanlarında sorgulanabilir
Fatura yoksa:
Seri numarasının doğruluğu teyit edilemez
Motorun başka bir tekneye kayıtlı olup olmadığı anlaşılamaz
Sigorta, denetim ve kaza süreçleri hukuken çözümsüz kalır
Bu da ruhsatlandırma açısından kesin ret sebebidir.
5. “Motoru Sonradan Aldım” Beyanı Yeterli midir?
Uygulamada sıkça karşılaşılan bir durumdur:
“Tekneyi aldım ama motoru sonradan taktım”
Ancak:
Sözlü beyan
Tanık
Özel yazılı anlaşmalar
resmi kayıt için geçerli değildir.
Bağlama Kütüğü işlemleri:
Belgeye dayalıdır
Yoruma ve takdire açık değildir
Dolayısıyla faturasız motor, beyanla veya dilekçeyle kaydedilemez.
6. CE Belgesi ile Fatura Birlikte Değerlendirilir
Liman Başkanlıkları ve denetim birimleri açısından:
Fatura → Mülkiyetin ispatı
CE Belgesi → Teknik uygunluğun ispatı
birlikte aranır.
Fatura yoksa:
CE belgesi tek başına yeterli değildir
CE belgesi yoksa:
Fatura tek başına kayıt için yeterli olmaz
Bağlama Kütüğü kayıtları hem hukuki hem teknik uygunluğu esas alır.
6-1. Seri Numarası, CE Etiketi ve Ruhsat Uyumu
CE belgeli bir deniz motorunda:
Motor üzerinde CE etiketi
Seri numarası
Güç (kW / HP) bilgileri
bulunur ve bu bilgiler:
Fatura
CE uygunluk beyanı
Bağlama Kütüğü Ruhsatnamesi
ile birebir örtüşmelidir.
Bu uyum yoksa:
Ruhsata işleme yapılmaz
Denetimlerde ağır yaptırımlar uygulanır
7. Hukuki Sonuçlar ve Riskler
Faturasız motor kullanmanın doğurabileceği sonuçlar:
Bağlama Kütüğü ruhsatnamesi düzenlenemez
Denetimlerde idari para cezası
Teknenin seferden men edilmesi
Sigorta geçersizliği
Olası kazalarda tam kusur yüklenmesi
Özellikle Sahil Güvenlik kontrollerinde motor bilgileri ruhsatla uyuşmuyorsa ciddi yaptırımlar uygulanabilir.
8. Çözüm Var mı?
Faturasız bir deniz motoru için:
Sonradan fatura düzenlenmesi hukuken mümkün değildir
Geriye dönük belge oluşturulamaz
Tek hukuki çözüm:
Motorun faturalı ve belgeli bir şekilde yeniden edinilmesi
Veya mevcut motorun yasal satıcıdan resmi devir belgeleriyle alınmasıdır
Sonuç
Türk denizcilik hukuku ve Bağlama Kütüğü uygulamaları açısından;
Deniz motoru, teknenin ayrılmaz bir parçasıdır
Mülkiyeti belgeyle ispatlanmak zorundadır
Faturasız bir deniz motoru hukuken kayıt altına alınamaz
Bu durum yalnızca bürokratik bir eksiklik değil,
hukuki güvenlik ve deniz emniyeti meselesidir.
Denize çıkmadan önce değil,
satın alırken belgeyi sormak,
ileride yaşanabilecek ciddi sorunların önüne geçer.
-
Eline saglik. Onemli bir bilgilendirme ve oldukca detayli.
Ben de ulkemizin gelecegi adina farkindalik yaratmak icin ve tek bir kisinin bile genel durum hakkinda bilinclenmesini ve bir kisi de olsa, ulkemizin refahi icin bir adim ileriye gidebilmesini saglamak amaciyla eklemek isterim.
Yazdiklarinda bir eksik kusur yok. Fakat, uygulama bakimindan, bu kanunlar ve kurallar ozellikle avrupa birligi basta olmak uzere ulkemiz disindaki kaynaklarin cesitli yollarla yaptirim guclerini kullanip ulkemizin olanaklarini ve insanlarin hareket alanini kisitlayarak ilerlemesini yavaslatmak/durdurmak icin yapilan sayisiz girisimden sadece bir kesittir.
Bizdeki bir cok yasal duzenleme "guya" avrupa birligi uyum duzenlemeleri adi altinda kakalansa da aslinda avrupa birliginde asla uygulanmayan bir acimasizlikla uygulaniyor.
Bu ulkelerin cogunda insanlar eski araba motorlarini kabaca marinize edip teknelerine takiyorlar. Mufettis geliyor. Bakiyor. motor tekneden cikip gidecekmis gibi degilse ve yangina sebep olacakmis gibi durmuyorsa ve teknenin stabilitesini riske atmiyorsa bu olmus deyip imzayi basiyor.
Bu yeni yapilmis amator tekneler icin de boyle. ikinci el alinmis tekneler icin de boyle. Tek kaygilari, tekneyi satmaman. Boyle eklemelerden sonra tekneniz 5 yil satilamiyor, ki bence oldukca adil.
CE belgesi urunlerin avrupa birligi kurallarina uyumunu gosteren bir belge...
Avrupa birligi ulkeleri, amator yapim tekenlerde ilk kayitta veya sonraki degisiklerde tekne satilmadigi surece CE belgesi arayisina girmiyor...
Adamlarin uygulamadigi kurallar onlara uyum saglayacagiz diye bize dayatiliyor ve neresinden tutarsaniz tutun, bunun tek amaci bizim ulkemizin insaninin ilerlememesi.
Eger bu kurallar boyle kati olmasaydi Bir cok amator tekne eski dizel motorlarla denizlere inerdi. Amator tekne yapanlarin sayisi 100'e katlanirdi ve daha ciddi tekneler yapilirdi. Zira teknede motor onemli bir etken... Adam motoruna tekneyi yaptigi kadar(hatta fazlasi) masraf edecekse, onun da bilmem ne belgesi cart curt ile ugrasacaksa, yine de sorun cikar mi acaba diye dusunecekse tekneyi yapmayi iki-uc kere dusunuyor dogal olarak. En azindan ben cok dusundum...
Bu durum avrupa birligi uyum cercevesinde bi tarafimiza monte edilmis her hayat kaygisinda ayni.
Almanya'da, Fransa'da, Italya'da yillik muayeneden gecip yollarda cirit atan araclarin yarisi Turkiye'de tuvTurk muayenesinden gecemez... Bunda da hic abarti yok...
Cogu avrupa birligi ulkesinde;
Amator yapim tekne kaydi - Devlet memurunu mesgul etme masrafi kadar bedel aliniyor.
Yillik vergiler - yok.
Kayit yaptirdiniz mi devletle isiniz bitiyor... Kayit yaptirmanin da 200 - 300 euro civari genel bir masrafi var.
Bu tiksinc durumlari yazin bir kenara... Zira yillarca ulkemizde hareket edilecek her alani tek tek elimizden aldilar. Almaya da devam ediyorlar... Topla tufekle yapilmayan ciddi bir isgal altindayiz ve atalarimizin ruhlari rahat degil. Cunku biz gerekli mucadeleyi vermiyoruz.
-
İşi o boyutları ile irdelersek zaten her şey apaçık ortada.
Karbon salınımını rekor seviyede yapan ülkeler ne hikmetse küresel ısınma vs çok umrunda olmuyor. ABD özelinde kullanılan yüksek hacimli araçlar , yakıt tüketimi gelişmekte olan ülkelerin sanayi üretimine bedeldir belkide.
Her yönden kapana kısılmış , hareket alanı olmayan bir milletiz malesef. Kendi tekneni yapmak aslında ufak bir kaçış rampasıydı ama onuda farkedip tıkadılar malesef.